دانلود و نصب نرم افزار OpenSees

نرم افزار OpenSees، گام اول

مدت زمان تخمینی برای مطالعه 15 دقیقه و برای اجرا 35 دقیقه می باشد

بسم الله الرحمن الرحیم

چگونه آخرین ورژن نرم افزار OpenSees را دانلود کنیم؟ چطور به کارآمدترین روش آموزش نصب نرم افزار اپن سیس دسترسی پیدا کنیم؟ کدام ویرایشگر به منظور استفاده از قابلیت های برنامه نویسی در زبان  TCLمناسب تر است؟ برای یافتن پاسخ این سوالات این بخش را مطالعه کنید.

قدم اول در مدل سازی و تحلیل غیرخطی در نرم افزار OpenSees نصب این برنامه است. از این رو برای آموزش نصب نرم افزار اپن سیس در این بخش درمورد فایل ­های موردنیاز برای نصب نرم­ افزار OpenSees، مراحل نصب آن و نحوه استفاده از ویرایشگرهای TCLeditor و Notepad++ توضیحاتی ارائه می شود.

فایل های موردنیاز برای نصب OpenSees:

توجه: برای دستیابی به فایلهای مورد نیاز در مدل سازی و تحلیل غیرخطی در نرم افزار اپنسیس به بخش مجوعه فایل های موردنیاز برای نصب و راه­اندازی OpenSees مراجعه نمایید.

فایل ­های موردنیاز برای نصب OpenSees به شرح زیر هستند:

  • فایل exe: موتور اجزای محدودی OpenSees در این فایل تعبیه شده ­است. فایل مدل ساخته ­شده توسط کاربر، باید در قالب یک فایل متنی در اختیار این موتور اجزای محدودی قرار گیرد و پس از تحلیل، این فایل exe نتایج را در قالب تعدادی فایل متنی ذخیره می­ کند. فایل OpenSees.exe در دو نسخه 32 و 64 بیتی موجود است. در صورتی که فضای حافظه  RAMکامپیوتر شما ظرفیت 4 گیگابایت یا بیشتر دارد، جهت استفاده از فضای مازاد بر 4 گیگا بایت استفاده از نسخه 64 بیتی ضروری است. در عین حال، باید در نظر داشت که این نسخه بر خلاف نسخه 32 بیتی تنها بر روی سیستمهای عامل 64 بیتی قابل اجراست و کاربر باید با توجه به نسخه سیستم عامل خود، ورژن مناسب را انتخاب کند.
  • فایل نصب برنامه ActiveTCL: به ­منظور آنکه کتابخانه فایل­ های dll که فایل exe در زمان اجرا از آنها استفاده می­ کند، روی سیستم کاربر موجود باشد، نیاز است که کتابخانه ActiveTCL بر روی کامپیوتر نصب شود. نسخه مناسب این کتابخانه نیز باید با توجه به نسخه سیستم عامل (32 یا 64 بیتی طبق توضیحات قبلی) و نیز نسخه اپنسیس انتخاب شود. لازم به ذکر است که هر نسخه از OpenSees فقط با نسخه خاصی از کتابخانه ActiveTCL  سازگار است و نسخه اپن سیس 2.5.0 و نسخه سفارشی شده توسط این وبسایت با نسخه 8.5.18 ActiveTCL  کار میکند.
  • برنامه ایجاد و ویرایش فایل متنی مدل: همانطور که گفته شد مدل سازه ای به صورت یک فایل متنی در اختیا فایل exe قرار داده خواهد شد. به منظور ایجاد این فایل متنی به یک فایل ویرایشگر متن نیاز خواهد بود که میتواند در شکل ساده برنامه notepad.exe از برنامه های سیستم عامل ویندوز باشد. اما به منظور راحتی هر چه بیشتر ویرایشگرهای اختصاصی توسعه داده شده اند که به شما نیز توصیه می کنیم از آنها استفاده کنید.

از جمله آنها ویرایشگر TCLeditor است که توسط دانشگاه برکلی کالیفرنیا توسعه ­یافته است. این ویرایشگر یک راهنمای مختصر در مورد دستورات ایجاد مدل را در دسترس شما قرار می دهد که به صورت یک نمودار درختی در سمت چپ صفحه و نیز با قرار دادن مکان نما بر روی هر دستور مطابق شکل زیر ظاهر خواهند شد (شکل 1). به علاوه، این ویرایشگر کلمات کلیدی مربوط به دستورات اپنسیس را اگر به درستی تایپ شوند به رنگ سبز هایلایت می کند. در کنار این قابلیتها این ویرایشگر با ضعف های بسیار مهمی نیز همراه است که به عنوان یک مثال مهم میتوان از قابلیت کلیدی undo نام برد که در نبود آن مثلا در صورت حذف اتفاقی یک بخش از متن باید فایل را یک بار بسته و مجددا باز کرد تا محتوای فایل به آخرین وضعیت بعد از ذخیره شدن بازگردد که در این صورت تمام عملیات انجام شده بعد از ذخیره سازی را نیز از دست خواهیم داد!

شکل 1. محیط برنامه TCLeditor

به دلیل این ضعفهای مهم کاربردی، ویرایشگر متن توصیه ­شده توسط تیم عمران علم افزار، ویرایشگر ++Notepad است. این ویرایشگر، متن ­باز است و به ­صورت رایگان در اختیار برنامه ­نویسان قرار گرفته ­است و قابلیت ­های ویرایش­گری قوی ­ای دارد که در بخش­ های بعدی به آنها پرداخته خواهدشد. لازم به ذکر است برای آنکه بتوان از محیط Notepad++ مدل ­های موردنظر را در نرم­افزار OpenSees اجرا نمود، یک برنامه جانبی با عنوان OpenSeesLauncher توسط تیم عمران علم افزار توسعه یافته ­است که این برنامه همراه یک Plugin با عنوان RunMe به ویرایش­گر ++Notepad اضافه خواهدشد.

یک برنامه جانبی دیگر که اختصاصا به منظور ایجاد و ویرایش فایلهای مدل اپنسیس ایجاد شده و قابلیتهای جالب توجهی دارد برنامه Cypress Editor است. این برنامه ترکیبی از قابلیتهای دو برنامه ++Notepad و TCLeditor را (البته نه به طور کامل) در خود دارد. دلیل عدم استفاده مجموعه عمران علم افزار از این برنامه آن است که در آن محیط ویرایش فایل و پنجره کنسول (پنجره سیاهرنگ حاوی پیغامها) که حین اجرای اپنسیس ظاهر می شود از یکدیگر مستقل نیستند و ایجاد اختلال در کار یکی منجر به بروز مشکل یا وقفه در کارکرد دیگری نیز خواهد شد. این در حالی است که سایر ویرایشگرهای مورد اشاره صرفا محیط ویرایش را در اختیار ما قرار می دهند و به دلیل استقلال میان پنجره اجرای اپن سیس با محیط ویرایش می توان آزادانه در حین اجرای برنامه فایل متنی را نیز ویرایش کرد.

مراحل نصب OpenSees:

مراحل نصب نرم ­افزار OpenSees به شرح زیر است:

  1. نصب کتابخانه ActiveTCL: از پوشه فایل­ های موردنیاز برای نصب OpenSees (مجوعه فایل­های موردنیاز برای نصب و راه­ اندازی OpenSees ) کتابخانه ActiveTCL با نسخه مناسب، انتخاب و نصب شود (شکل 2). توصیه می­شود که کاربر در حالت Run as administrator وارد تنظیمات نصب این فایل شود. در طول نصب، گزینه ­های پیش ­فرض مناسب هستند.

شکل 2. کتابخانه ActiveTCL موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees

 

  1. انتقال پوشه TCLeditor به مسیر \:C و انتقال فایل exe به پوشه C:\TCLeditor\bin (شکل 3): لازم به ذکر است که سعی شود از بروزترین نسخه OpenSees.exe (که در حال حاضر نسخه 2.5.0 است) یا نسخه سفارشی ­شده توسط تیم عمران علم افزار استفاده شود.

شکل 3. پوشه TCLeditor و OpenSees.exe سفارشی­ شده توسط تیم عمران علم افزار موجود در پوشه مربوط به فایل ­های موردنیاز برای نصب OpenSees

به ­منظور آنکه اطمینان حاصل شود که کتابخانه ActiveTCL به ­درستی نصب شده­ است و نرم ­افزار OpenSees می ­تواند به­ درستی اجرا شود، می ­توان فایل OpenSees.exe که به پوشه C:\TCLeditor\bin منتقل شده­ است را با دبل کلیک­ کردن اجرا نمود که در صورت درست ­بودن مراحل نصب تا به­ این مرحله، صفحه نشان داده ­شده در شکل 4 ظاهر می­ شود.

شکل 4. صفحه ­ای که با اجرای فایل OpenSees.exe ظاهر می­ شود.

ویرایشگر ++Notepad:

به­ منظور نصب این ویرایشگر، کاربر باید به پوشه ++Notepad در پوشه فایل­ های موردنیاز برای نصب OpenSees (مجوعه فایل­های موردنیاز برای نصب و راه­اندازی OpenSees ) وارد شده (شکل 5) و فایل نصب را در حالت Run as administrator اجرا نماید. در فرآیند نصب از گزینه ­های پیش ­فرض استفاده شود. پس از خاتمه نصب، یک گزینه به منوی راست کلیک ویندوز تحت عنوان ++Edit with Notepad اضافه می ­شود.

شکل 5. پوشه ++Notepad موجود در پوشه مربوط به فایل ­های موردنیاز برای نصب OpenSees و فایل نصب ویرایشگر ++Notepad

 

توضیحاتی مختصر در مورد فضای ویرایشگر ++Notepad:

در ادامه توضیحاتی در مورد ویژگی ­های مفید این ویرایشگر ارائه خواهدشد:

  • این محیط، یک محیط Multi Tab است. به ­عبارت بهتر، امکان بازکردن چندین فایل متنی به ­صورت همزمان در آن وجود دارد.
  • این محیط، می­تواند Multi Window هم باشد. به این ترتیب که با راست ­کلیک ­کردن روی سربرگ فایل متنی موردنظر و انتخاب گزینه Move to Other View، فایل متنی به یک پنجره جدید منتقل می ­شود.
  • این برنامه دستور جستجوی بسیار قوی­ ای دارد (Find&Replace) و با استفاده از ترکیب Ctrl+F یا فشردن گزینه در نوار ابزار برنامه، می­ توان به صفحه جستجو دسترسی یافت.
  • ویرایشگر Notepad++ از تمام زبان ­های برنامه ­نویسی دنیا پشتیبانی می­ کند. به­ همین علت، گزینه­ هایی در اختیار کاربر قرار می ­دهد که به زبان برنامه ­نویسی موردنظر اختصاص دارد. همانطور که در شکل زیر نشان داده شده ­است این برنامه، زبان برنامه ­نویسی Tcl را شناخته ­است (با توجه به پسوند فایل موردنظر). از این رو، دستورهای مربوط به زبان Tcl (مانند puts) را به رنگ آبی نشان می ­دهد (شکل 6).

شکل 6. محیط ویرایشگر Notepad++

  • اگر از ترکیب Ctrl+q استفاده شود، خطی که مکان ­نمای موس روی آن قرار گرفته ­است، از حالت فعال به غیرفعال و یا برعکس تغییر وضعیت می دهد.
  • اگر از ترکیب Ctrl+d استفاده شود، خطی که مکان ­نمای موس روی آن قرار دارد، دقیقا در خط زیرین تکرار می ­شود.
  • اگر بخش­ هایی از چند خط به ­صورت همزمان انتخاب شوند و از ترکیب Ctrl+q استفاده شود، همه آنها به­ صورت همزمان از وضعیت قبلی خود تغییر کرده و غیرفعال یا فعال می­ شوند.
  • امکان انتخاب و اصلاح ستونی عبارات در این ویرایشگر با استفاده از ترکیب “کلیدهای کنترلی+Alt+Shift” در محلی که مکان­ نمای موس قرار دارد، وجود دارد.

پس از مروری بر چند ویژگی محیط Notepad++، در ادامه به این سوال پاسخ داده خواهدشد که چگونه از فضای ++Notepad می­ توان فایل متنی حاضر را توسط اپنسیس اجرا نمود؟

توسعه ­دهندگان ویرایشگر ++Notepad یک افزونه به­ نام RunMe ایجاد کرده­ اند که فایل آن، در پوشه مربوط به فایل ­های موردنیاز برای نصب  OpenSees، در داخل پوشه Notepad++ قرار دارد که در شکل 7 نشان داده­ شده­ است.

شکل 7. پوشه Notepad++ موجود در پوشه مربوط به فایل ­های موردنیاز برای نصب OpenSees و فایل RunMeU.dll

به ­منظور اضافه ­کردن این افزونه به ویرایشگر ++Notepad لازم است مراحل زیر طی شود:

  1. کپی ­کردن RunMeU.dll
  2. واردشدن به پوشه نصب نرم­ افزار Notepad++ در مسیر C:\ProgramFiles (در کامپیوترهای 64 بیتی در مسیر (C:\ProgramFiles (x86 )
  3. واردشدن به پوشه Plugins
  4. قراردادن RunMeU.dll در پوشه Plugins

پس از طی این مراحل، اگر برنامه Notepad++ باز و بسته شود، یک آیکن به شکل مثلث سبز رنگ در نوار ابزار این ویرایشگر ظاهر می­ شود (شکل 8). با فشردن این آیکن سبزرنگ (RunMe Plugin) فایل متنی ­ای که فعال است، توسط برنامه ­ای که در سیستم عامل به ­صورت پیش­ فرض مسئول اجرای فایل­ های با پسوند .tcl ­است، اجرا می ­شود.

شکل 8. پلاگین RunMe در ویرایشگر Notepad++

حال، برای آنکه امکان استفاده از از پلاگین RunMe (آیکن سبزرنگ) در محیط Notepad++ فراهم باشد، باید در محیط ویندوز یک برنامه مناسب، مسئول اجرای فایلهای با پسوند .tcl شود (به عنوان برنامه پیش فرض معرفی شود). این برنامه می ­تواند فایل OpenSees.exe باشد. اما اشکالی که وجود دارد آن است که پس از فشردن آیکن سبزرنگ، فایل متنی توسط OpenSees.exe اجرا شده و پنجره برنامه OpenSees.exe به­ سرعت بسته می ­شود و کاربر نمی­تواند پیغام­ ها را مشاهده کند. به همین منظور، یک نرم ­افزار به ­نام OpenSeesLauncher.exe توسط تیم عمران علم افزار توسعه یافته ­است که بجای OpenSees.exe به عنوان برنامه پیش فرض اجرای فایل های tcl معرفی می شود (توضیحات لازم برای این کار در ادامه می آید). پس از این مرحله، زمانی­ که دکمه پلاگین RunMe فشرده می­ شود، فایل OpenSees.exe به صورت غیرمستقیم توسط OpenSeesLauncher.exe فراخوانی و اجرا می­ شود. برای استفاده از قابلیت­های نرم ­افزار OpenSeesLauncher.exe لازم است مراحل زیر طی شود:

  1. کپی­ کردن فایل OpenSeesLauncher.exeاز پوشه فایل ­های موردنیاز برای نصب نرم ­افزار OpenSees (شکل 9)

شکل 9. فایل OpenSeesLauncher.exe موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees

  1. انتقال فایل OpenSeesLauncher.exe به مسیر C:\tcleditor\bin
  2. انتخاب برنامه OpenSeesLauncher.exe به ­عنوان برنامه پیش ­فرض اجرا­کننده فایل­ های با پسوند
    .tcl: برای انجام این کار، روی یکی از فایل­ های با پسوند .tcl راست کلیک کرده و و پس از انتخاب گزینه open with از مسیر بالا  فایل OpenSeesLauncher.exe را انتخاب و گزینه set as default program را فعال کنید.

پس از طی مراحل فوق، در صورت فشردن پلاگین RunMe، فایل متنی توسط OpenSeesLauncher.exe اجرا می شود و پس از خاتمه تحلیل منتظر فشردن یک دکمه توسط کاربر برای بسته ­شدن پنجره می­ ماند. علاوه بر این ویژگی، پنجره ظاهر شده در قسمت نوار آدرس، محل ذخیره­ سازی فایل متنی موردنظر را نشان می ­دهد. این قابلیت نشان دهنده آن است که پیغامهای ظاهر شده در پنجره فعلی مربوط به اجرای چه فایلی هستند. این ویژگی در زمانی ­که تعدادی مدل به ­طور همزمان در حال اجرا هستند و یکی از آنها با خطا مواجه شده ­است، بسیار کاربردی است. لازم به ذکر است که در ویرایشگر TCLeditor در بخش نوار آدرس، به ­طور ثابت محل ذخیره ­سازی نرم ­افزار cmd نشان داده می­ شود. علاوه بر مزایای فوق، برنامه OpenSeesLauncher تاریخ و ساعت شروع و خاتمه تحلیل و زمان کلی صرف شده برای آن را نیز در پایین صفحه به رنگ آبی نمایش می دهد.

آخرین تنطیمی که باید صورت گیرد تا بتوان از حداکثر ویژگی ­های پلاگین RunMe استفاده نمود، آن است که در زمان فشردن دکمه اجرا (آیکون مثلثی شکل) هر فایل متنی ­ای که دارای اسم است (قبلا تحت یک نام ذخیره شده ­است) ذخیره شود. برای این منظور باید مراحل زیر طی شود (مراحل بیان­ شده به­ صورت تصویری در شکل 10 نشان داده شده­ اند):

  1. انتخاب منوی Plugins از نوار ابزار ویرایشگر Notepad++
  2. انتخاب زیربخش RunMe
  3. انتخاب گزینه options
  4. انتخاب گزینه save all named files

شکل 10. مراحل تصویری دسترسی به تنظیمات پلاگین RunMe

لازم به ذکر است کلیه مباحث مطرح شده در فیلم آموزشی رایگان نصب و راه اندازی نرم افزار OpenSees در ویدئویی اختصاصی توسط تیم عمران علم افزار توضیح داده شده است. سایر ویدیوهای رایگان آموزشی این مجموعه در صفحه ویدیوهای آموزشی رایگان قابل مشاهده اند.

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + شش =