نصب و راه اندازی OpenSees

نصب و راه­ اندازی OpenSees:

در این بخش هدف آن است که در مورد فایل­های موردنیاز برای نصب نرم­افزار OpenSees و مراحل نصب آن، توضیحاتی ارائه شود.

  1. فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees:

توجه: برای دانلود فایل­های موردنیاز برای نصب و راه­اندازی OpenSees اینجا را کلیک کنید.

فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees به شرح زیر هستند:

  • exe: موتور اجزای محدودی OpenSees در این فایل تعبیه شده­است. فایل مدل ساخته­شده توسط کاربر، باید در قالب یک فایل متنی در اختیار این موتور اجزای محدودی قرار گیرد و پس از تحلیل، این فایل exe نتایج را در قالب تعدادی فایل متنی ذخیره می­کند. فایل OpenSees.exe در دو نسخه ۳۲ و ۶۴ بیتی موجود است که کاربر با توجه به نسخه سیستم عامل خود، ورژن مناسب را انتخاب می­کند.
  • فایل نصب برنامه ActiveTCL: به­منظور آنکه کتابخانه فایل­های dll که فایل exe در زمان اجرا از آنها استفاده می­کند، روی سیستم کاربر موجود باشد، نیاز است که کتابخانه ActiveTCL که نسخه مناسب آن باید با توجه به نسخه سیستم عامل انتخاب شود، روی سیستم نصب شود.
  • برنامه ایجاد و ویرایش فایل متنی مدل: علاوه بر فایل­های بیان­شده در بخش­های یک و دو، به یک فایل ویرایش­گر متن نیز، نیاز خواهدبود که بیشتر کابران OpenSees از ویرایشگر TCLeditor که یک ویرایش­گر توسعه­یافته توسط دانشگاه برکلی کالیفرنیا است، استفاده می­کنند. اما، ویرایش­گر متن توصیه­شده توسط آقای دکتر علیرضا جلالی، ویرایش­گر Notepad++ است. این ویرایش­گر، متن­باز است که به­صورت رایگان در اختیار برنامه­نویسان قرار گرفته­است و قابلیت­های ویرایش­گری قوی­ای دارد که در بخش­های بعدی به آنها پرداخته خواهدشد. لازم به ذکر است برای آنکه بتوان از محیط Notepad++ مدل­های موردنظر را در نرم­افزار OpenSees اجرا نمود، یک برنامه جانبی با عنوان OpenSeesLauncher توسط آقای دکتر علیرضا جلالی توسعه یافته­است که این برنامه همراه یک Plugin با عنوان RunMe به ویرایش­گر Notepad++ اضافه خواهدشد.

 

 

  1. مراحل نصب OpenSees:

مراحل نصب نرم­افزار OpenSees به شرح زیر است:

  1. نصب کتابخانه ActiveTCL: از پوشه فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees (برای دانلود اینجا را کلیک کنید) کتابخانه ActiveTCL با نسخه مناسب، انتخاب و نصب شود (شکل ۱). توصیه می­شود که کاربر در حالت Run as administrator وارد تنظیمات نصب این فایل شود. در طول نصب، گزینه­های پیش­فرض مناسب هستند.

شکل۱ کتابخانه ActiveTCL موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees

 

  1. انتقال پوشه tcleditor به مسیر C:\ و انتقال فایل exe به پوشه C:\TCLeditor\bin (شکل ۲): لازم به ذکر است که سعی شود از بروزترین نسخه OpenSees.exe (که در حال حاضر نسخه ۲٫۵٫۰ است) یا نسخه سفارشی­شده توسط آقای دکتر علیرضا جلالی استفاده شود.

 

 

 

 

شکل ۲ پوشه tcleditor و OpenSees.exe سفارشی­شده توسط آقای دکتر علیرضا جلالی موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees

به­منظور آنکه اطمینان حاصل شود که کتابخانه ActiveTCL به­درستی نصب شده­است و نرم­افزار OpenSees می­تواند به­درستی اجرا شود، می­توان فایل OpenSees.exe که به پوشه C:\TCLeditor\bin منتقل شده­است را با دبل کلیک­کردن اجرا نمود که در صورت درست­بودن مراحل نصب تا به­ این مرحله، صفحه نشان داده­شده در شکل ۳ ظاهر می­گردد.

شکل ۳ صفحه­ای که با اجرای فایل OpenSees.exe ظاهر می­گردد.

  1. ویرایش­گر TCLeditor:

TCLeditor یک ویرایش­گر متنی است که کاربران زیادی از آن استفاده می­کنند. اما به­دلیل ضعف­های زیادی که دارد (مانند: نداشتن قابلیت بازگشت (Undo)، وجود نقص در help آن و کامل­نبودن دستورات و …)، این ویرایش­گر توسط آقای دکتر علیرضا جلالی پیشنهاد نمی­شود. در ادامه در مورد ویرایش­گر متنی Notepad++ پیشنهادشده توسط ایشان توضیحاتی ارائه خواهدشد.

  1. ویرایش­گر Notepad++:

به­منظور نصب این ویرایش­گر، کاربر باید به پوشه Notepad++ در پوشه فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees (برای دانلود اینجا را کلیک کنید) وارد شده و فایل نصب را در حالت Run as administrator اجرا نمایید. در فرآیند نصب از گزینه­های پیش­فرض استفاده شود. پس از خاتمه نصب، یک گزینه به منوی راست کلیک ویندوز تحت عنوان Edit with Notepad++ اضافه می­شود.

شکل ۴ پوشه notepad++ موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees و فایل نصب ویرایش­گر notepad++

 

  1. توضیحاتی مختصر در مورد فضای ویرایش­گر Notepad++:

در ادامه توضیحاتی در مورد ویژگی­های مفید این ویرایشگر ارائه خواهدشد:

  • این محیط، یک محیط Multi Tab است. به­عبارت بهتر، امکان بازکردن چندین فایل متنی به­صورت همزمان در آن وجود دارد.
  • این محیط، می­تواند Multi Window هم باشد. به این ترتیب که با راست­کلیک­کردن روی سربرگ فایل متنی موردنظر و انتخاب گزینه Move to Other View، فایل متنی به یک پنجره جدید منتقل می­شود.
  • این برنامه دستور جستجوی بسیار قوی­ای دارد (Find&Replace) و با استفاده از ترکیب Ctrl+F یا فشردن گزینه در نوار ابزار برنامه، می­توان به صفحه جستجو دسترسی یافت.
  • ویرایشگر Notepad++ از تمام زبان­های برنامه­نویسی دنیا پشتیبانی می­کند. به­همین علت، گزینه­هایی در اختیار کاربر قرار می­دهد که به زبان برنامه­نویسی موردنظر اختصاص دارد. همانطور که در شکل زیر نشان داده شده­است این برنامه، زبان برنامه­نویسی Tcl را شناخته­است (با توجه به پسوند فایل موردنظر). ازین رو، دستورهای مربوط به زبان Tcl را (مانند puts) را به رنگ آبی نشان می­دهد.

شکل ۵ محیط ویرایش­گر Notepad++

  • اگر از ترکیب Ctrl+q استفاده شود، خطی که مکان­نمای موس روی آن قرار گرفته­است، غیرفعال می­شود و در صورت استفاده مجدد همین ترکیب، خط موردنظر فعال می­ شود.
  • اگر از ترکیب Ctrl+d استفاده شود، خطی که مکان­نمای موس روی آن قرار دارد، Duplicate می­شود.
  • اگر بخش­هایی از چند خط به­صورت همزمان انتخاب شوند و از ترکیب Ctrl+q استفاده شود، همه آنها به­صورت همزمان غیرفعال می­شوند و در صورت استفاده مجدد از این ترکیب، خط­های موردنظر فعال می­ شوند.
  • امکان انتخاب و اصلاح ستونی عبارات در این ویرایش­گر با استفاده از ترکیب “کلیدهای کنترلی+Alt+Shift” در محلی که مکان­نمای موس قرار دارد، وجود دارد.

پس از مروری بر چند ویژگی محیط Notepad++، در ادامه به این سوال پاسخ داده خواهدشد که چگونه از فضای Notepad++ می­توان فایل متنی را اجرا نمود؟

توسعه­دهندگان ویرایش­گر Notepad++ یک Plugin به­نام RunMe ایجاد کرده­اند که این مهم، در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب  OpenSees، در داخل پوشه notepad++ قرار دارد که در شکل ۶ نشان داده­ شده­است.

شکل ۶ پوشه notepad++ موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees و فایل RunMeU.dll

به­منظور اضافه­کردن این Plugin به ویرایش­گر Notepad++ لازم است مسیر زیر طی گردد:

  1. کپی­کردن dll
  2. واردشدن به پوشه نصب نرم­افزار Notepad++ در درایو C (که در کامپیوترهای ۶۴ بیتی در مسیر C:\ProgramFiles (x86) قرار دارد.)
  3. واردشدن به پوشه Plugins
  4. قراردادن dll در پوشه Plugins

پس از طی این مراحل، اگر برنامه Notepad++ باز و بسته شود، یک آیکن به شکل مثلث سبز رنگ در نوار ابزار این ویرایش­گر ظاهر می­ شود (شکل ۶). بنابراین، با فشردن این آیکن سبزرنگ (RunMe Plugin) فایل متنی­ای که فعال است، توسط برنامه­ای که به­صورت پیش­فرض به­عنوان برنامه اجراکننده فایل­های با پسوند .tcl معرفی شده­است، اجرا می­شود.

شکل ۶ پلاگین RunMe در ویرایش­گر Notepad++

حال، برای آنکه امکان استفاده از از پلاگین RunMe (آیکن سبزرنگ) در محیط Notepad++ فراهم باشد، باید یک برنامه مناسب، با فایل دارای پسوند .tcl به­اصطلاح Associate شود (مرتبط شود). این برنامه می­تواند فایل OpeSees.exe باشد. اما اشکالی که وجود دارد آن است که پس از فشردن آیکن سبزرنگ، فایل متنی توسط OpeSees.exe اجرا می­شود، اما، OpeSees.exe به­سرعت بسته می­شود و کاربر نمی­تواند پیغام­ها را مشاهده کند. به همین منظور، یک نرم­افزار به ­نام OpenSeesLauncher.exe توسط آقای دکتر علیرضا جلالی در محیط ویرایش­گر Notepad++ توسعه یافته­است. زمانی­که پلاگین RunMe فشرده می­شود، فایل OpenSees.exe توسط OpenSeesLauncher.exe فراخوانی و اجرا می­گردد. پس از آن پنجره سیاه­رنگ ظاهرشده بسته نمی­شود و منتظر کلیک از سوی کاربر برای بسته­شدن پنجره می­ماند. برای استفاده از قابلیت­های نرم­افزار OpenSeesLauncher.exe لازم است مراحل زیر طی شود:

  1. کپی­کردن فایل exe از پوشه فایل­های موردنیاز برای نصب نرم­افزار OpenSees (شکل۷)

شکل ۷ فایل OpenSeesLauncher.exe موجود در پوشه مربوط به فایل­های موردنیاز برای نصب OpenSees

  1. انتقال فایل exe به مسیر C:\tcleditor\bin
  2. انتخاب برنامه exe به­عنوان برنامه پیش­فرض اجرا­کننده فایل­های با پسوند .tcl.برای انجام این کار، روی یکی از فایل­های با پسوند .tcl راست کلیک کرده و OpenSeesLauncher.exe از محل موردنظر انتخاب می­شود.

پس از طی مراحل فوق، در صورت فشردن پلاگین RunMe، فایل متنی توسط OpenSeesLauncher.exe اجرا می شود. پس از اجرا، صفحه سیاه­رنگی نمایش داده می­شود. یکی از نکات مهمی که در این صفحه وجود دارد آن است که در قسمت نوار آدرس، محل ذخیره­سازی فایل متنی موردنظر را نشان می­دهد. این موضوع در زمانی­که تعدادی مدل به­طور همزمان در حال اجرا هستند و یکی از آنها با خطا مواجه شده­است، بسیار کاربردی است. لازم به ذکر است که در ویرایش­گر TCLeditor در بخش نوار آدرس، به­طور ثابت محل ذخیره­سازی نرم­افزار cmd نشان داده می­شود.

آخرین تنطیمی که باید صورت گیرد تا بتوان از حداکثر ویژگی­های پلاگین RunMe استفاده نمود، آن است که هر فایل متنی­ای که دارای اسم است (ذخیره شده­است) قبل از اجرا، ابتدا ذخیره شود و سپس، اجرا شود. برای این منظور باید مراحل زیر طی شود (مراحل بیان­شده به­صورت تصویری در شکل ۸ نشان داده شده­اند):

  1. انتخاب منوی Plugins از نوار ابزار ویرایش­گر Notepad++
  2. انتخاب زیربخش RunMe
  3. انتخاب گزینه options
  4. انتخاب گزینه save all named files

شکل ۸ مراحل تصویری دسترسی به تنظیمات پلاگین RunMe

لازم به ذکر است کلیه مباحث مطرح شده در خصوص نصب و راه اندازی OpenSees در ویدئویی توسط آقای دکتر علیرضا جلالی توضیح داده شده است (برای دسترسی اینجا کلیک شود)

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه − پنج =